Yazarlar: Apohpis — saha araştırması; Bai Yang (白杨) — sınıf analizi.
I. Üretim ve İşletme Durumu
1. Sektör: Tarımsal yan ürün işleme sektörü içinde yer alan üretim endüstrisi; ana faaliyetleri domuz kesimi, domuz yan ürünlerinin işlenmesi, parçalanmış domuz eti ürünlerinin işlenmesi ve satışı ile hazır gıda ürünlerinin üretimi ve satışını kapsamaktadır.
2. Ana Ürünler:
1. Taze ürünler: Domuz karkası, domuz yan ürünleri (domuz başı, domuz ayakları, domuz kalbi, domuz karaciğeri, domuz böbreği vb.), parçalanmış domuz eti ürünleri (ön, orta ve arka kesim gibi bölümler)
2. Hazır gıda ürünleri: Et sosisi, tavuk fileto, et şiş, sos içinde pişirilmiş ürünler vb.
1. Üst Kademeler: Hayvancılık sektörüne dayanmaktadır; tedarikçiler arasında büyük ve orta ölçekli domuz yetiştirme şirketleri yer almaktadır; ayrıca bazı küçük çiftlikler bulunmaktadır.
2. Alt Kademeler: ① Ana olarak Doğu Çin bölgesindeki süpermarket pazarlarına ve bazı gıda işleme tesislerine yönelmektedir; ② Çevre kasabalarındaki tarımsal ürün toptan pazarları.
II. Şirket Yönetim Yapısı ve Bölüm Yapısı
1. Hiyerarşi: Başkan — İcra Yetkili Genel Müdür Yardımcısı (Başkanın oğlu) — Genel Müdür — Yardımcı Genel Müdür — Departman Müdürü (Müdür) — Vardiya Lideri — Grup Üyesi
2. Bölüm Yapısı: Temel olarak fonksiyonel departmanlar ve üretim departmanları olmak üzere iki ana bloğa ayrılır.
(I) Fonksiyonel Departmanlar
1. Genel Ofis: Personel işe alımı, çalışanların işe giriş/çıkış işlemleri, sosyal güvenlik primlerinin ödenmesi, iş sözleşmelerinin imzalanması, hijyen yönetimi, kapı koruma görevlisi yönetimi gibi sorumlulukları üstlenir; insan kaynakları fonksiyonu belirgindir (Ofis Müdürü 1 kişi, Sekreter 1 kişi, Temizlikçi 1 kişi, Kapı Koruma Görevlisi 3 kişi)
2. Kurumsal Yönetim Ofisi: Personel mülakatları, şirket yönetim kurallarının oluşturulması ve değerlendirilmesi gibi sorumlulukları üstlenir; idari yönetim fonksiyonu güçlüdür; bu departmanın lideri şirketin yardımcı genel müdürüdür (Müdür 1 kişi, Müdür Asistanı 1 kişi)
3. Finans Departmanı: Şirketin finansal işlerini yönetmekten sorumludur (Finans Direktörü 1 kişi, Finans Müdürü 1 kişi; ofis faaliyetleri birinci kat finans ve ikinci kat finans olarak ayrılmıştır; birinci kat finans 6 kişilik vardiyalı çalışma, ikinci kat finans 5 kişilik sabah vardiyası)
4. Enerji ve Güvenlik Departmanı: Şirketin enerji kontrolünü (su, elektrik tüketimi), atölye güvenlik kontrollerini (yangın, üretim güvenliği vb.) ve depolama yönetimini (Departman Müdürü 1 kişi, Depo Görevlisi 1 kişi, Kargo Görevlisi 4 kişi, Yükleme/Çıkarma ve Paketleme İşçisi 6 kişi) üstlenir.
5. Satış Departmanı: Satış temsilcileri ana gövdedir; satış pazarlarını açmak, işlemleri yürütmek ve müşterileri keşfetmekten sorumludur (yaklaşık 20'den fazla kişi)
6. Denetim Departmanı: Müşteri şikayetlerini işlemekten ve ilgili sorumlu departmanları ile kişileri değerlendirmekten sorumludur (2 kişi)
(II) Üretim Departmanları
1. Kesim Atölyesi: Domuz kesimi ve domuz yan ürünlerinin üretiminden sorumludur; ana ürün olan domuz karkası hem dışarıya satılır hem de parçalanma atölyesine daha fazla işleme için tedarik edilir.
2. Parçalanma Atölyesi: Domuz karkasının parçalanması işleminden sorumludur; önce karkas önce ön, orta ve arka üç kategoriye ayrılır, ardından detaylı işlemler yapılır (örneğin kaburga, domuz göbeği eti, et parçaları, ön ve arka incik vb.)
3. Depolama Departmanı: Dondurulmuş ürünlerin paketlenip depolanması, mal kabulü ve kabul kontrolü (miktar, kalite, spesifikasyonların doğrulanması), kayıt tutma ve raf düzenleme işlemlerinden sorumludur; malzemelerin doğru şekilde depolama sistemine girilmesini ve yönetilmesini sağlar; ayrıca çıkış yönetimi, stok kontrolü ve güvenlik risklerinin araştırılmasından da sorumludur. Üretim sahasındaki çalışanlar depo görevlileri ve depolama personeli gibi kişilerdir.
4. İşletme Departmanı: Kargo işlemlerinden sorumludur; parçalanmış ürünlerin kargolanması ile karkasın kargolanması ayrılmıştır; ayrıca taze ürünler deposu yönetimi gibi sorumlulukları üstlenir; üretim sahasındaki çalışanlar yükleme/çıkarma işçileri ve tartı görevlileri gibi kişilerdir.
5. Kalite Kontrol Departmanı: Üretim departmanının üretim teknolojisinin uygulanmasını belirleme ve denetlemekten, üretim aşamalarında ve süreçlerinde anormallik olup olmadığını kontrol etmekten ve üretim departmanının hijyen ortamını denetlemekten sorumludur; üretim sahasındaki çalışanlar kalite kontrol görevlileridir.
III. Fabrika İşçi Personeli Durumu (Kesim Atölyesi Örneği)
1. Personel Büyüklüğü: Kesim atölyesinde mevcut personel sayısı yaklaşık 130 kişidir; erkek-kadın oranı yaklaşık olarak 6:4'dür, yaş yapısı 40-50 yaş aralığında yoğunlaşmıştır.
2. Bölgesel Dağılım: Personeller ana olarak yakın kasabalar veya köylerden gelmektedir; ulaşım mesafesi kısadır, genellikle 5 km'yi geçmez.
3. Eğitim Seviyesi: Genel olarak düşüktür; çoğunluğu ilkokul ve ortaokul mezunudur, bazı kişiler okuma yazma bilmemektedir.
4. İş Niteliği: Ana olarak resmi işçilerdir; ayrıca yaklaşık 10 kişilik az sayıda geçici işçi bulunmaktadır; basit fiziksel emek (örneğin paketleme, temizlik vb.) ile uğraşmaktadırlar; şu anda işçi kiralama çalışanı yoktur.
5. Personel Akışı: Genel akış düşüktür; çalışanlar çoğunlukla yerel halktır ve aile bağları güçlüdür; 3 yıldan fazla kıdemli çalışanlar yaklaşık %80'i oluşturmaktadır; bazı çalışanlar fabrika kurulduğu andan beri atölyede çalışmaktadır.
6. İşe Alım Gereksinimleri: Yaş aralığı 18-48 yaş, cinsiyet ayrımı yok, eğitim gereksinimi ortaokul mezuniyeti ve üzeridir.
7. Pozisyon Türleri: Teknik gereklere göre işçiler ve teknik işçiler olmak üzere iki kategoriye ayrılır. İşçiler genellikle genel emek yoğunluğunda çalışır (örneğin raf düzenleme, paketleme, depolama vb.); teknik işçiler ise daha yüksek teknik gerektiren ve emek yoğunluğu yüksek işlerle uğraşır (örneğin kan damarının açılıp kanın akıtılması, karın boşluğunun açılması, gövdenin ikiye bölünmesi, iç organların çıkarılması vb.)
8. Meslek Hastalığı Riskleri: Atölye yarım gün gece vardiyası uygulayarak genellikle gece yarısına kadar veya daha geç çalışmayı gerektirir; atölyede yaşlı çalışanlar arasında hipertansiyon yaygındır; bazı çalışanlar uzun süre yüksek sesli ortamda çalıştığından işitme kaybı yaşamaktadır.
IV. Atölye Çalışma Koşulları (Kesim Atölyesi Örneği)
1. İş Türlerinin Çalışma Süreçleri:
1. Atölye üretimi ana olarak hat üzerinde ve hat dışında olmak üzere iki formda gerçekleşir. Hat üzeri, yani akış hattı çalışmasıdır; ana işlemler şunlardır: Domuzu sürme—Domuzu asma—Delip kan akıtma—Haşlama—Otomatik tüy makinesi ile tüy alma—Kancayla asma için hazırlama—Anal bölge kesme ve kuyruk kesme—Baş kesme—Gövde açılıp iç organların çıkarılması—Gövdenin ikiye bölünmesi—Tüy yakma ve temizleme—Püskürtme ve yıkama—Karın ve boyun bölgesinin düzeltilip kesilmesi—İç yağının çıkarılması—Parça yağ ve lenf bezlerinin düzeltilip kesilmesi—Sınıflandırma ve depolama
2. Hat dışında soğuk paketleme odası ve boyun bölgesi düzeltme odası olmak üzere iki vardiya bulunmaktadır; her ikisi de sabah vardiyasındadır ve ana olarak yan ürünlerin paketlenmesi ile boyun bölgesinin ince işlenmesinden sorumludur.
3. Üretim planı işletme departmanı planlayıcıları tarafından satış temsilcileriyle görüşülerek belirlenir; sipariş miktarına göre üretim miktarı belirlenir; planlayıcılar siparişleri onayladıktan sonra kesim planlamacılarıyla görüşerek kesim planını oluşturur ve kesim miktarını belirler. Atölye müdürü personelin işe devam durumuna göre atölye personelinin spesifik görevlerini dağıtır; atölye içindeki denetleme personeli ve kalite kontrol departmanı görevlileri spesifik üretim süreçlerini denetlemekten sorumludur.
4. İşçiler üretim sürecinde sürekli ayakta durmalıdır; akış hattında serbestçe dolaşamazlar; tuvalet kullanımı da kısıtlanmıştır.
2. Çalışma Ortamı: Genel ortam kötüdür; temiz bölge ile temiz olmayan bölge ayrımı yoktur; atölye gürültü seviyesi yüksektir (hem ekipman gürültüsü hem de hayvan gürültüsü); çalışanlara gürültü azaltıcı koruyucu ekipman sağlanmamıştır; atölye yaz aylarında sıcaklık yüksektir, yıl boyunca nem oranı genel olarak yüksektir; belirgin kuru ve ıslak ayrımı yoktur.
3. Çalışma Saatleri: Genellikle sabah 08:00'de başlar, öğle 12:00 civarında biter; öğleden sonra 17:00'de başlar, gece 00:00 civarında biter; spesifik olarak sipariş miktarına göre esnek ayarlanır ve sabit çalışma saatleri yoktur. Günde en yorucu zaman akşamdir; akşam üretim miktarı yüksektir ve süre uzundur, genellikle 6 saati aşar.
4. İş Kazası Riski: Atölyede iş kazası riski yüksektir; çoğunluğu bıçak yaralanmalarından oluşur; ana neden çalışanların kesme eldivenlerini doğru veya gereksinimlere uygun şekilde takmamalarıdır; bazı durumlarda kayarak düşme gibi yaralanmalar da görülmektedir; ayrıca aşırı yorgunluktan kaynaklı baş dönmesi, kusma ve bulantı gibi durumlar yaşanır. İş kazası meydana geldikten sonra ilk anda ofiste iyot, alkol vb. ile basit tedavi uygulanır, ardından hastaneye gönderilir; çalışanlar kurallara göre iş kazası bildirir, şirket tedavi masraflarını karşılar; ayrıca güvenlik departmanı ve ilgili departman değerlendirilir.
V. Ücret ve Maaş
1. Barınma ve Yeme: Barınma sağlanır ancak yemek verilmez; barınma teminatı 300 yuan, su ve elektrik faturaları kendi hesabına ödenir; kantin her öğünde yaklaşık 10 yuan harcamadır (önceden yemek maaşı vardı, daha sonra kaldırıldı)
2. Ücret Yapısı: Temel ücret 1500-2000 yuan, kıdem maaşı 200 yuan, tam devam primi 300 yuan; üretim miktarına göre domuz başına 0.04 yuan (önceden 0.07 yuan) hesaplanır; teknik pozisyonlarda ayrıca yaklaşık 500-1200 yuan ek ödeme vardır. Toplam ücret aralığı yaklaşık olarak 4500-7500 yuan'dır.
3. İş yoğunluğu: işveren konveyör hızını yaklaşık 240’tan 260–270’e çıkarmıştır. Kaynak metinde ölçü birimi belirtilmemiştir.
4. Ücret Artışı: Son 5 yılda temel olarak artış olmamıştır, hatta düşüşler yaşanmıştır. Ana nedenler: Birincisi sektörün durgunluğu, domuz yetiştirme sektörü düşük seyretmekte ve canlı domuz fiyatları sürekli düşmektedir; İkincisi aynı sektörde rekabet baskısı artmış, domuz kesim tesisleri giderek çoğalmıştır.
5. Ödeme Zamanı: Her ayın 10'una kadar ücret hesaplanır, 15'ine kadar önceki ayın ücreti sorgulanabilir, 20-25'te ücret ödenir; bu, fiilen bir aylık ücretin alıkonmasına eşdeğerdir.
6. Durgun ve Yoğun Sezonlar: Yılda Kasım'dan Şubat'a kadar üretim yoğun sezonudur; mevsimsel fark belirgindir; tatil öncesi siparişler belirgin şekilde artar, özellikle yılda Aralık (tuzlu et kurutma vb. talebi yüksek) ve Çin Yeni Yılı öncesinde (Ocak ve Şubat); durgun sezon genellikle Mart-Ekim'dir; içinde Haziran-Temmuz en durgundur çünkü hava sıcak olduğu için domuz talebi azdır, öğrenci tatili nedeniyle siparişler azalmıştır.
7. Diğer Haklar: Fazla mesai ücreti yoktur; şirket bunu ücretin üretim miktarına göre hesaplandığı gerekçesiyle açıklar; çalışanların sosyal sigortası sadece beş sosyal sigorta kolunu kapsar (konut tasarruf fonu yok); beş sosyal sigorta koluna ilişkin primler çalışanların gerçek ücretleri üzerinden ödenir; sabit tatil mükafatı yoktur; genellikle şirketin kendi ürünleri olan sosis, tavuk fileto vb. dağıtılır.
VI. Çalışma Saatleri ve İzinler
1. Çalışma Saatleri: Genellikle sabah 08:00'de başlar, öğle 12:00 civarında biter; öğleden sonra 17:00'de başlar, gece 00:00 civarında biter; spesifik olarak sipariş miktarına göre ayarlanır ve sabit çalışma saatleri yoktur.
2. Yönetici Çalışma Saatleri: Departman müdürleri vardiya ile birlikte çalışmaz; genellikle öğleden sonra 17:00 civarında biter; her ayda 4 gün izinlidir.
3. İzin Sistemi: Tatil günlerinde haftasonu gibi sabit dinlenme günleri yoktur; çalışanların kişisel işleri varsa veya dinlenmek istiyorlarsa önceden izin almaları gerekir; izin süresince o günün üretim miktarına göre ücret kesilir; 2 günden fazla izin alırsa tam devam primi tamamen kesilir.
4. Zorunlu Döngüsel İzin: Üretim durgun sezonunda şirket karlılığı düşük olduğu gerekçesiyle çalışanlara zorunlu döngüsel izin vererek ve o ayın tam devam primini keserek işlem yapar.
5. İzin Durumu: Bazı çalışanlar en fazla 6 ay boyunca izin almamıştır.
VII. Atölye Yönetim Yapısı
1. Yönetim Yapısı: Departman Müdürü (Yardımcı Genel Müdür) — Atölye Müdürü — Vardiya Liderleri ve Yönetici Adayları — İşçiler
2. Her Seviyenin Sorumlulukları:
1. Departman Müdürü: Tüm departmanın yönetimini, departman toplantılarını düzenleme, şirket talimatlarını iletme, departman çalışanlarının ücretlerini hesaplama, diğer departmanlarla koordinasyon, personel işe alımı ve mülakatları, atölye teknolojik iyileştirmeleri ve üretim teknolojisinin ayarlanması gibi sorumlulukları üstlenir.
2. Atölye Müdürü: Atölye saha üretim yönetimi, personel dağılımı, bazı pozisyonlarda görev alma gibi sorumlulukları üstlenir.
3. Vardiya Lideri: Vardiya gruplarının kontrolü ve grup üyelerinin eğitimi gibi sorumlulukları üstlenir.
4. Yönetici adayları: atölyedeki işleri öğrenir, üretim sahasında kontrol yapar ve üretim raporlarını hazırlar.
3. Yönetici Ücret Yapısı: Departman müdürü 12.000 yuan üzeri, atölye müdürü yaklaşık 10.000 yuan, vardiya lideri 7-8 bin yuan, hazırlanan kadro yaklaşık 7 bin yuan'dır.
4. İşçi-Sermaye İlişkisi Dinamiği: Eğer grev gibi işçi-sermaye anlaşmazlığı olursa, bazı vardiya liderleri işçilerle birlikte ortaya çıkar; yönetici adayları açıkça ifade etmez ancak gizlice fikir verir; departman liderleri ise sermaye tarafının konumunda işçileri baskılar.
VIII. Yönetim ve Değerlendirme Sistemi
1. Sıkı Yönetim: Kurumsal yönetim departmanı, denetim departmanı, kalite kontrol departmanı ve üretim departmanının içinde de ilgili yönetim ve değerlendirme göstergeleri bulunmaktadır.
2. İzin Onayı: Çalışanların 1-3 gün izin alması atölye müdürü ve departman müdürünün imzasını gerektirir; 3-7 gün izin almak için kurumsal yönetim departmanı ve şirket genel müdürünün imzası gerekir; 7 günden fazla ise Başkan'ın onayı gerekir.
3. Çıkış Sistemi: Çalışanların çıkışı için 1 ay önceden çıkış başvurusu yazılması, departman lideri tarafından değerlendirilerek ve hiyerarşik olarak imzalanması gerekir; acil çıkış durumunda şirket çalışanların o ayın ücretinin %40'ını keser.
4. Tatil Kuralları: Çalışanlarda yıllık izin, dinlenme günü yoktur; sadece evlilik veya cenaze gibi durumlar için 3 gün izin vardır.
5. Devam ve Devamsızlık Sistemi: Geç kalmak için 50 yuan ceza kesilir; 1 saatten fazla gelmemişse işe gitmemiş sayılır; sürekli geç kalma ve işe gitmeme durumunda görev değişikliği veya ikna ile ayrılma işlemi uygulanır.
IX. Sınıf Analizi
(I) Temel Yöntem
Sınıf analizini yaparken öncelikle analiz dayanağını belirlememiz gerekir; burada iki temel klasik eser dayanağı vardır:
İlk olarak proletaryayı nasıl belirleyeceğimizdir. Engels, "Komünist Manifesto"nun 1888 İngilizce baskısının notlarında şunları yazmıştır:
"Proletarya, kendi üretim araçlarına sahip olmadığı için yaşamını sürdürmek için iş gücünü satmak zorunda kalan modern maaşlı işçi sınıfıdır."
Bu da demek ki, üretim araçlarını elinde bulundurmamak ve iş gücü satarak yaşamak, proletaryayı belirlemenin genel yöntemidir. Ancak bu genel yöntem proletarya içindeki farklı fonksiyonları ayırt edemez; zengin gerçek materyaller ve ikinci dayanak olan kolektif işçi ile denetim emeğinin ikili doğasına dayanarak daha spesifik analiz yapmalıyız.
Marx, "Kapital"in ilk cildinde, işbirliğinin gelişmesiyle birlikte:
"Ürün bireysel üreticilerin doğrudan ürününden sosyal ürüne, kolektif işçiye yani birleşik çalışma personelinin ortak ürününe dönüşür. Kolektif işçinin her üyesi doğrudan veya dolaylı olarak çalışma nesnesine etki eder... Kolektif işçinin bir organı haline gelmek ve ait olduğu belirli bir fonksiyonu tamamlamak yeterlidir."
Bu da demek ki, mühendisler, teknisyenler ve hatta bazı yöneticiler, "kolektif işçi"nin organı olarak üretimde yer alırlarsa üretici işçilerin kategorisine girer. Ancak Marx aynı zamanda kapitalist yönetimin ikili doğasını belirtmiştir.
"Denetim ve komuta emeği, karşıt nitelikten, sermayenin emeğe hakim oluşundan kaynaklanırsa... bu emek de doğrudan ve ayrılmaz olarak her birleşik sosyal emekten tek bir kişiye özel emek olarak verilen üretim fonksiyonlarıyla birleşmiştir."
Bu da demek ki, yönetim emeğinde hem üretim fonksiyonu (işbirliği kendisi komuta gerektirir) hem de sömürü fonksiyonu (sermayenin emeğe hakim olması) bulunmaktadır. Küçük burjuvazi ile proletaryayı ayırt etmenin anahtarı, fonksiyonlarında hangisinin baskın olduğudur. Eğer sonuncusu baskındaysa, bu da artı değere sahip olma yetkisine (örneğin maaş belirleme, işe alma ve işten çıkarma kararları) sahip olduğu anlamına gelir. Bu gücü elinde bulunduranlar, üretim araçlarını elinde bulundurmasalar bile fonksiyonel olarak sermayenin vekili rolünü üstlenirler; yani küçük burjuvazidir. Bu gücü elinde bulundurmamış olanlar, bazı yönetim koordinasyon işlerini üstlenseler bile kolektif işçilerin bir üyesidir; yani proletaryadır.
(II) Spesifik Sınıf Analizi
1. Başkan. Başkan açıkça burjuvazidir. Engels'in "Komünist Manifesto"nun 1888 İngilizce baskısının notlarına dayanarak:
"Burjuvazi, sosyal üretim araçlarını elinde bulunduran ve maaşlı emeği kullanan modern kapitalist sınıfıdır."
Başkan, fabrikadaki tüm üretim araçlarını (kesim bölümü, parçalama hattı, soğuk hava deposu, marka kanalları) elinde bulundurmakta ve ücretli emeğe dayanarak artı değeri sömürmektedir. Burada yönetimi kişisel olarak yürütüp yürütmediği belirleyici değildir; belirleyici olan üretim araçlarının mülkiyetidir. O, fabrikadaki tek doğrudan sermayeyi elinde bulunduran kişi olup burjuvaziyi temsil etmektedir.
2. İcra Yetkili Genel Müdür Yardımcısı (Başkanın oğlu). Yasal anlamda üretim araçlarının mülkiyetine sahip olmayabilir, ancak konumu sermaye gücünün miras yoluyla aktarılma kanalıdır. Başkanın vekil yetkisini kullanmakta ve sermaye fonksiyonunun doğrudan uzantısıdır. Marksist sınıf analizinde, aile içindeki sermaye mirası ilişkisi kendisi de sınıfın yeniden üretiminin bir parçasıdır. Sınıf niteliği burjuvaziye bağımlı olup, henüz yasal olarak devredilmemiş ancak sermaye yönetimi yetkisini fiilen kullanan burjuva üyesidir. Hukuki ilişkiler genellikle somut üretim ilişkileri belirlendikten sonra onaylama davranışıdır.
3. Genel Müdür ve Genel Müdür Yardımcıları. Küçük burjuvaziyi temsil ederler; daha üst düzey sermaye vekilleridir. Üretim araçlarını elinde bulundurmazlar, yüksek maaşlarla geçinirler ve "ücretli çalışan" formuna uygundurlar. Ancak, sermayeden yetki aldıkları işletme karar alma yetkisine sahiptirler — üretim planlaması, maliyet kontrolü, personel atamalarının nihai onayı vb. Marx'ın "Kapital" adlı eserinin üçüncü cildinde, ortaklık sistemi geliştiğinden bahsederken,
"Kendisi sermaye mülkiyetinden tamamen ayrılmış yönetici emek artık her yerde görülür hale gelmiştir. Dolayısıyla bu yönetici emeğin artık sermayedarın kendisi tarafından yerine getirilmesi gerekmemektedir."
Genel Müdür ve Genel Müdür Yardımcıları, tam olarak "sermayedarın kendisi tarafından yerine getirilmesine gerek olmayan" bu yönetici emeği üstlenenlerdir. Yüksek maaşları ve genel proletaryadan kesinlikle farklıdır; iş gücü değerinin yansıması değil, burjuvazinin bu kişilere sermaye fonksiyonu vekilliği için ödediği ücrettir. Küçük burjuvazinin üst katmanına aittirler ve sermayenin işletme yönetimi düzeyindeki doğrudan vekilleridir.
4. Bölüm Müdürleri. Küçük burjuvaziyi temsil ederler; daha spesifik olarak, bölüm müdürleri Genel Müdür ve Genel Müdür Yardımcılardan daha alt düzeyde olup, artı değerin dağıtım yetkisine sahip sermaye vekilleridir. Fabrikada maaş belirleme yetkisi bölüm müdürlerinde bulunur; bu da bölüm müdürlerinin sınıf niteliğinin küçük burjuvazi olduğunu belirler. Marx, denetim emeğinin ikili doğasını analiz ederken,
"Yönetimin sömürü fonksiyonu, sömürücü ile sömürdüğü hammadde arasında kaçınılmaz çatışma tarafından belirlenir."
Kişilerin maaşlarının ne kadar olacağının belirlenmesi tam olarak bu baskı veya çatışma fonksiyonunun merkezindedir. Bölüm müdürü doğrudan işçilerin çalışma gününün ne kadarının kendilerine, ne kadarının sermayeye bedavaya ait olduğunu belirler. Fabrikayı hiç elinde bulundurmasa da, artı değerin ilk dağıtımı için vekil yetkisine sahiptir. Yönetim emeğinde, üretim işbirliği fonksiyonu (üretimi organize etmek) ile sömürü fonksiyonu (maaş belirleme, değerlendirme, bastırma) yan yana bulunur; ancak maaş belirleme yetkisi onun mutlaka sermayenin yanında durmasını sağlar. Küçük burjuvazidir ve sermayenin atölyedeki uzantı organıdır.
5. Atölye Müdürleri. Proletaryaya aittirler. Fabrikayı detaylı analiz ettiğimizde, atölye müdürlerinin proletarya olduğunu görürüz. Atölye müdürü zamanının %90'ını iş yerinde geçirmekte, sadece %10'unu istatistikle geçirmektedir. Marx'ın "Kapital" adlı eserinin ilk cildindeki "Kolektif İşçi" kavramında,
"Üretim emeği yapmak için artık doğrudan elini kullanmaya gerek yoktur; kolektif işçinin bir organı olup kendi görevine ait bir fonksiyonu tamamlamak yeterlidir."
Atölye müdürü, zamanının %90'ını doğrudan çalışma nesnesine (damara kesi yapma, kan akıtma, karın boşluğunu açma, yarıya bölme) etki ederek, diğer işçilerin sahip olmadığı iş becerisine sahiptir; belirli iş teknolojilerinde otoritedir ve kolektif işçi içinde çalışma nesnesine daha doğrudan etki eden üst düzey beceri organıdır. İstatistik fonksiyonu yardımcıdır ve artı değerin dağıtım yetkisini oluşturmaz. Maaşı (yaklaşık 10.000 yuan) genel işçilerden çok daha yüksek olsa da, bu daha yüksek beceri ve daha uzun çalışma süresinin tazminatıdır; bölüm müdürü gibi artı değerin vekil dağıtımı değildir. Proletaryadır ve becerisi daha yüksek olan kısımdır. Dikkat edilecek nokta, bu deneyimin sadece bu fabrikaya veya ölçeği küçük, teknolojik içeriği çok yüksek olmayan fabrikalara sınırlı olmasıdır; her durum için ayrı ayrı analiz edilmeli, körü körüne uygulanmamalıdır.
6. Vardiya Liderleri ve Yedek Kadrolar. Proletaryaya aittirler. "Yönetim" fonksiyonları son derece sınırlıdır — vardiya lideri grup üyelerine eğitim verir ve üretim sahasında koordinasyon sağlar; yedek kadro denetim ve rapor düzenlemesinden sorumludur, bazen de iş yerinde çalışır. Maaş belirleme yetkisine, personel atama yetkisine veya değerlendirmenin nihai karar yetkisine sahip değillerdir. Hala kolektif işçinin bir parçasıdır; fonksiyonları üretim sürecinin kendisi tarafından gereken işbirliği ve koordinasyondur, sermayenin emeğe hakim olması değildir. İşçi-sermaye çatışmasında, bazı vardiya liderleri işçilerle birlikte ortaya çıkabilir; bu onların sınıf konumunu kanıtlar: İlk çizgi işçilerle aynı sömürülmüş konumdadırlar, işçi aristokrasisi değillerdir.
7. Genel İşler, Kurumsal Yönetim, Finans ve Denetim gibi fonksiyonel birimler personeli. Proletaryaya aittir; ticari proletarya veya ofis proletaryası olarak adlandırılabilirler. Bu pozisyonlar doğrudan çalışma nesnesine etki etmez, artı değer üretmezler ancak sermayeye istihdam edildikleri için iş gücünü satarlar ve sermaye tarafından sömürülürler. Engels, "Kapital" adlı eserinin üçüncü cildindeki notlarında "ticari proletarya" terimini kullanmıştır. Marx, ticari ücretli çalışanları analiz ederken,
"Tek bir tüccar için, kâr miktarı bu süreçte kullanabileceği sermaye miktarına bağlıdır ve mağaza personelinin bedavaya yapılan emeği ne kadar büyükse, alım-satım için kullanabileceği sermaye miktarı o kadar artar. Ticari sermayedar, parasının sermaye olarak işlev görmesini sağlayan faaliyetlerin çoğunu işçilerine devreder. Bu mağaza personelinin bedavaya yapılan emeği artı değer yaratmasa da, onu bu değeri elde etmeye olanak sağlar; bu sermaye için sonuç açısından tamamen aynıdır; dolayısıyla bu emek ticari sermaye için kâr kaynağıdır. Aksi takdirde, ticaret büyük ölçekte yürütülemez ve kapitalist yöntemle yürütülemez."
Genel İşler birimindeki sekreterlerin, Finans birimindeki muhasebecilerin, Kurumsal Yönetim birimindeki idari personelin emekleri artı değer yaratmaz ancak sermayenin bu değeri elde etmesi için koşullar sağlarlar. Sermaye tarafından istihdam edilen ofis proletaryasıdırlar, küçük burjuvazi değildirler. Denetim birimi değerlendirme yapmaktan sorumludur; görünüşte "güç"e sahiptirler ancak uyguladıkları değerlendirme standartları sermaye tarafından belirlenmiştir; kendileri dağıtım kurallarını belirlemezler ve artı değeri elinde bulundurmazlar. Proletaryadırlar.
8. Satış Bölümü Satış Temsilcileri. Proletaryaya aittirler; daha spesifik olarak ticari proletaryaya aittirler. Temsilciler pazar açar ve müşterilerle temas eder; görünüşte büyük otonomiye sahiptirler. Ancak sınıf ilişkilerinden bakıldığında, üretim araçlarını elinde bulundurmadıkları için, müşteri ilişkilerini (çünkü müşteri ilişkileri şirkete aittir) elinde bulundurmazlar ve maaş ile komisyonla geçinirler. Emekleri artı değeri gerçekleştiren ticari emektir; artı değer yaratan üretken emek değildir ancak aynı şekilde ticari sermaye tarafından sömürülürler. Komisyon gelirleri, artı değeri gerçekleştirme yeteneklerine tazminat olarak verilir ve artı değerin vekil dağıtım yetkisi değildir. Proletaryadırlar.
9. Kesim Bölümü ve Parçalama Bölümü Genel İşçileri. Fabrikamızın proletaryasının ana bileşenidirler; görev açısından da çekirdek kısımdırlar. Artı değerin doğrudan yaratıcılarıdırlar. Çalışma koşulları oldukça kötüdür; sabit çalışma saatleri yoktur, ortalama gece vardiyası 6 saatten fazladır, hat hızı 240'tan 260-270'e çıkarılmıştır, beş yıllık maaş artmamış aksine düşmüştür — bu tamamen Marx'ın "Kapital" adlı eserinin ilk cildinde mutlak artı değer üretimine ilişkin açıklamalarına uygundur. Fabrikamızın proletaryasının çekirdeğidirler.
10. Teknik İşçiler (Damara kesi yapma, kan akıtma, karın boşluğunu açma, yarıya bölme vb.) Aynı şekilde proletaryaya aittirler; genel işçilere kıyasla becerisi daha yüksek çekirdek kısımdırlar. Genel işçilerle birlikte proletaryaya aittirler; fark beceri düzeyindedir. Becerileri iş gücünün bir parçasıdır, üretim aracı değildir. Maaşın biraz yüksek olması daha yüksek iş gücü değerinin tazminatıdır ve sınıf niteliğini değiştirmez.
11. Depo Bölümü Kargo Memurları ve Kargo İşçileri. Proletaryaya aittirler; kolektif işçi içindeki yardımcı organlardır. Malların kabulü, kabulü, kayıt altına alınması, raf altına konulması, çıkış yapma ve stok kontrolünden sorumludurlar. Emeği üretim sürecinin dağıtım alanında devamıdır ve kolektif işçi içinde "daha dolaylı olarak çalışma nesnesine etki eden" organdır. Üretim araçlarını elinde bulundurmadıkları için maaşla geçinirler; proletaryadırlar.
12. Operasyon Bölümü Yük-Taşıma İşçileri ve Tartım Personeli. Proletaryaya aittirler ve kolektif işçi içindeki fiziksel organlardır. Yük taşıma işçisi fiziksel emeğin doğrudan üstlenicisidir, tartım personeli dağıtım sürecindeki ölçüm fonksiyonunun üstlenicisidir. Hepsi kolektif işçinin bir parçasıdır ve proletaryadır.
13. Kalite Kontrol Bölümü Kalite Kontrol Memurları. Proletaryaya aittirler; kolektif işçi içindeki denetim organına aittirler ancak denetledikleri "şey"tir, "insan" değildir. Kalite kontrol memuru üretim teknolojisinin uygulanmasını denetler ve hijyen ortamını kontrol eder. Denetleme nesneleri üretim sürecinin kalitesidir, çalışanların itaatı değildir. Bu üretim tarafından gereken teknik fonksiyondur, sermayenin emeğe hakim olması fonksiyonu değildir. Marx'ın "denetim emeği"nin sömürü niteliğinden bahsetmesi, insanı (işçilerin sermaye disiplinine uymasını zorlamak) denetlemesini ifade ederken, kalite kontrol memuru şeyi ve akışı denetler. Kolektif işçi içinde kalite fonksiyonunu üstlenen organdır ve proletaryaya aittirler. Ancak dikkat edilmesi gereken nokta, bu şeylerin denetimi aslında insanlara karşı baskı için bahane sağlayabilir.
14. Enerji ve İş Güvenliği Bölümü Kargo, Depo ve Yük-Taşıma Paketleme İşçileri. Proletaryaya aittirler ve depo bölümü ile aynı görev niteliğine sahiptir; kolektif işçi içindeki yardımcı ve fiziksel organlardır ve proletaryaya aittirler.
15. Güvenlik ve Temizlik Personeli. Proletaryaya aittirler; daha spesifik olarak üretimsel olmayan ücretli çalışanlara aittirler. Üretim sürecine katılmazlar ancak sermayeye istihdam edildikleri için iş gücünü satarlar. Emeği üretim yerinin düzenini ve hijyenini koruyan üretimsel olmayan emektir ancak aynı şekilde sermaye tarafından sömürülen ücretli çalışanlardır. Proletaryaya aittirler.
(III) Genel Sonuç
Burjuvazi: Başkan, İcra Yetkili Genel Müdür Yardımcısı. Toplam iki kişi.
Küçük Burjuvazi: Genel Müdür, Genel Müdür Yardımcıları, Bölüm Müdürleri. Toplam on iki kişi.
Proletarya: Kolektif işçi içindeki üretim kısmı: Atölye müdürü (zamanının %90'ını iş yerinde geçiren üst düzey teknisyen), Vardiya Lideri, Yedek Kadro, Kesim/Parçalama Genel İşçisi, Teknik İşçi, Kargo Personeli, Yük-Taşıma İşçisi, Tartım Personeli, Kalite Kontrol Memuru, Paketleme İşçisi.
Ticari Proletarya: Temsilciler, Finans, İdari, Sekreterler gibi ofis çalışanları.
Üretimsel Olmayan Ücretli Çalışanlar: Güvenlik ve Temizlik.
Yukarıdaki üç proletarya kategorisi toplamda yaklaşık 390 kişidir.
评论
暂时没有评论。